Είναι πιθανώς αδύνατο να βρεθεί ένας ενήλικας που δεν ξέρει τι είναι η «οσφυϊκή οστεοχόνδρωση». Κατά μέσο όρο, ένας στους τρεις υγιείς μεσήλικες, μερικές φορές ακόμη πιο συχνά, είχε ένα επεισόδιο οξείας οσφυαλγίας στη ζωή του και ένας στους πέντε έως έξι ανθρώπους λέει ότι τέτοια προβλήματα εμφανίζονται τακτικά και αποτελούν ακόμη και την «πηγή» των ασθενειών.
Ωστόσο, οι ασθενείς συνήθως δεν μπορούν να εξηγήσουν λεπτομερώς τι είδους διαταραχή έχει εμφανιστεί στο κάτω μέρος της πλάτης. Τα περισσότερα από αυτά δεν έχουν ποτέ εξεταστεί και η θεραπεία, που αποτελείται από «ενέσεις», «αλοιφές» και συνεδρίες μασάζ, συνήθως βοηθά σε μια περίοδο αρκετών μηνών έως ενός έτους.
Αν «σπρώξετε» έναν τέτοιο ασθενή και τον ρωτήσετε για τη διάγνωση, μετά από λίγη ταλαιπωρία θα δηλώσει ότι έχει «οστεοχόνδρωση». Τι σημαίνει αυτή η ασθένεια σε σχέση με την οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης;
Οστεοχόνδρωση της οσφυϊκής περιοχής - ασθένεια ή «φυσιολογική ζωή»;
Πρώτα απ 'όλα, πρέπει να πούμε αυθόρμητα: η "οστεοχόνδρωση" δεν μπορεί να κάνει κανένα κακό. Και δεν μπορεί να εκδηλωθεί με κανέναν τρόπο, αφού πρόκειται για μια διαδικασία δυστροφίας και εκφυλισμού των μεσοσπονδύλιων δίσκων, δηλαδή του χόνδρου, που αποτελείται από τον πολφικό πυρήνα και τον ινώδη δακτύλιο. Ο μεσοσπονδύλιος δίσκος είναι κατασκευασμένος από χόνδρο και προορίζεται να λειτουργεί ως «αερόσακος» που απορροφά τους κραδασμούς που μειώνει τις κάθετες και γωνιακές επιταχύνσεις – φρενάρισμα μεταξύ γειτονικών σπονδύλων.
Όπως είναι γνωστό, ο χόνδρος στερείται νευρικού και αγγειακού ιστού, επομένως οι διεργασίες που συμβαίνουν "καθαρά στους μεσοσπονδύλιους δίσκους" απλά δεν μπορούν να έχουν καμία επίδραση στις γειτονικές δομές και δεν μπορούν να εκδηλωθούν με κανέναν τρόπο. Παρόμοιο παράδειγμα στη σπονδυλονευρολογία είναι η κήλη του Schmorl, στην οποία η προεξοχή της κήλης καλύπτεται με ασφάλεια από το σπογγώδες οστό του παρακείμενου σπονδύλου. Οι δίσκοι δεν πονάνε.
Η χονδρωσία (το επίθημα «-oz» σημαίνει ανάπτυξη, μεγέθυνση) δεν είναι απολύτως σωστή σε αυτή την περίπτωση. Δεν υπάρχει ανάπτυξη ή πολλαπλασιασμός του χόνδρινου ιστού κατά τη διάρκεια της ανθρώπινης ζωής. Με την ηπατική ίνωση (κίρρωση), μπορεί να παρατηρήσετε ότι η δικτυακή δομή του ήπατος αρχίζει να αναπτύσσεται, γεγονός που έχει δυσμενή επίδραση στη λειτουργία του.
Και στη χονδρωσία (ή οστεοχονδρωσία), οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι μόλις αρχίζουν να αλλάζουν τη διαμόρφωση τους υπό την επίδραση ετών στρες.
Ασκούν πίεση στους γειτονικούς σπονδύλους γιατί, σύμφωνα με το νόμο του Νεύτωνα, οποιαδήποτε ενέργεια υπό στατικό φορτίο προκαλεί ακριβώς την ίδια αντίδραση, την αντίδραση στήριξης. Πώς αναπτύσσεται η οστεοχόνδρωση και γιατί συμβαίνει αυτό;
Αιτίες της «οσφυϊκής οστεοχόνδρωσης»
Σημάδια οσφυϊκής οστεοχόνδρωσης (ακριβέστερα, μεσοσπονδύλιοι δίσκοι) μπορούν να εντοπιστούν σε νεαρή ηλικία, ειδικά με διάφορες ασθένειες του μυοσκελετικού συστήματος.
Αυτά περιλαμβάνουν, για παράδειγμα:
- συγγενείς ανωμαλίες (διαφορετικά μήκη ποδιών).
- διαφορετικοί τύποι πλατυποδία (διαμήκη, εγκάρσια).
- Παραμορφώσεις της σπονδυλικής στήλης (σκολίωση);
- Σπονδυλολίσθηση (ολίσθηση του κάτω οσφυϊκού σπονδύλου από το ιερό οστό προς τα εμπρός και προς τα πίσω).
Όλες αυτές οι ασθένειες μπορεί να οδηγήσουν είτε σε αύξηση του φορτίου κρούσης στη σπονδυλική στήλη (π.χ. σε πλατυποδία, όταν μειώνεται η ελαστικότητα της ποδικής καμάρας) είτε σε έντονη ασυμμετρία της σπονδυλικής στήλης, όταν η λειτουργία στήριξης πραγματοποιείται συστηματικά από το φορτίο στην άκρη του μεσοσπονδύλιου δίσκου.
Είναι γνωστό ότι τα πειράματα έχουν δείξει ότι ο υγιής και νεαρός χόνδρος, όταν υποβάλλεται σε ομοιόμορφο και στατικό φορτίο σε ολόκληρη την επιφάνεια, μπορεί να αντέξει έως και 2000 κιλά και ακόμη περισσότερα χωρίς ζημιά. Φυσικά, ένα τέτοιο φορτίο δεν συμβαίνει στην καθημερινή ζωή, αλλά μπορεί να αυξηθεί σε τέτοιες τιμές όταν υπάρχει φορτίο στην άκρη του παραθύρου.
Εάν η επιφάνεια επαφής είναι 20 φορές μικρότερη και ο μεσοσπονδύλιος δίσκος δεν είναι τόσο υγιής (π.χ. μεγάλη ηλικία), μια πρόσκρουση 60-80 κιλών (π.χ. πτώση στον πάγο ενώ βρίσκεται στο πλάι, φορτώνοντας τους ώμους) μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή του μεσοσπονδύλιου δίσκου, η οποία μπορεί να συμβεί με τη μορφή διόγκωσης ή ρήξης.
Η εμφάνιση εξογκώματος ή κήλης υποδηλώνει ότι ο μεσοσπονδύλιος δίσκος έχει παραμορφωθεί και μάλιστα «προεξέχει» από μία ή περισσότερες πλευρές. Και όπως γνωρίζετε, δεν υπάρχει κενός χώρος γύρω από τον σκληρό δίσκο. Μόλις ο μεσοσπονδύλιος δίσκος αρχίσει να αγγίζει τις ρίζες των νεύρων, τους παρακείμενους συνδέσμους και τους μύες, εμφανίζονται οι συνέπειες της οστεοχονδρωσίας: αντανακλαστικό πόνο και σύνδρομα μυϊκού τόνου, αναγκάζοντας τον ασθενή να επισκεφθεί νευρολόγο, χειροπράκτη και θεραπευτή μασάζ.
Εφόσον οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι έχουν κανονικό σχήμα και φθείρονται ομοιόμορφα και χωρίς ακραία φορτία, η οστεοχόνδρωση της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης δεν ανησυχεί τον ασθενή περισσότερο από τη συνήθη φθορά των δοντιών που σχετίζονται με την ηλικία, την οποία γνωρίζουν καλά οι εγκληματολόγοι. Πώς εκδηλώνονται τα σύνδρομα αντανακλαστικού πόνου;
Συμπτώματα και σημεία επιπλεγμένης οσφυϊκής οστεοχόνδρωσης
Έχετε ήδη παρατηρήσει ότι «απλώνουμε» επιμελώς γέφυρες: η συνηθισμένη οστεοχονδρωσία είναι μια εντελώς αναπόφευκτη διαδικασία φυσιολογικής γήρανσης των ελαστικών μεσοσπονδύλιων μαξιλαριών στο είδος «Homo sapiens», αφού κινείται κάθετα σε όλη τη ζωή. Και η «οστεοχόνδρωση», την οποία θυμούνται οι ασθενείς με οξύ πόνο, είναι μια περίπλοκη ασθένεια.
Ας ξεκινήσουμε, ίσως, με τα σημάδια της συμπίεσης της ρίζας. Τα σημάδια της οσφυϊκής οστεοχόνδρωσης συνοδεύονται φυσικά από πόνο που προκύπτει από την πίεση στην τμηματική νευρική ρίζα από τον μεσοσπονδύλιο δίσκο. Εκτός από τον πόνο, είναι επίσης πιθανές αισθητηριακές, κινητικές και φυτοτροφικές διαταραχές.
Ο πόνος στη μέση με την οστεοχόνδρωση έχει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:
1) Ριζικό πόνο. Είναι δευτερογενής και εμφανίζεται όπως η νευραλγία όταν μια διογκωμένη νευρική ρίζα αντιδρά πολύ «βίαια» σε ένα σοκ.
Ο πόνος είναι οξύς, ξαφνικός, πυροβολισμός, τρυπώντας το κάτω μέρος της πλάτης και πιθανώς ακτινοβολεί στο πόδι. Ο πόνος εμφανίζεται και εντείνεται αμέσως, γι' αυτό και ονομάζεται «λουμπάγκο» ή «λουμπάγκο». Είναι αυτός ο τύπος "λουμπάγκο" που προκαλεί ένα άτομο να "σηκωθεί βιαστικά", καθώς οποιαδήποτε κίνηση οδηγεί σε αυξημένο πόνο.
Επιπλέον, ο πόνος αυξάνεται με τον παραμικρό βήχα, το φτάρνισμα, το τέντωμα, το γέλιο - κάθε κατάσταση στην οποία η πρησμένη ρίζα ανακινείται.
Όταν η ρίζα είναι μέρος του ισχιακού νεύρου, ο πόνος «πυροδοτεί» μέσω των γλουτών στο πίσω μέρος του γόνατος και κάτω, το οποίο ονομάζεται «οσφυϊκή ισχιαλγία».
2) Μυϊκός πόνος. Υπάρχουν μεγάλες μυϊκές μάζες κοντά στη νευρική ρίζα. Την άνοιξη και το φθινόπωρο συχνά «κρύωνουν» και διογκώνονται και γίνονται πιο πυκνά. Η φλεβική τους παροχέτευση εμποδίζεται και οι ίδιοι προκαλούν πόνο.
Αυτός ο πόνος είναι πόνος, συνεχής και όχι τόσο οξύς. Αντίθετα, αυξάνεται όχι μόνο με απότομες κινήσεις, αλλά και με πολύωρη παραμονή σε μονότονη θέση (επιδείνωση της παροχής αίματος).
- Μερικές φορές τέτοιο μυοπεριτονιακό σύνδρομο εμφανίζεται μετά από έξαρση προεξοχής ή κήλης, όταν ένα αιχμηρό «άγκιστρο» της κήλης «μαλάσσει» τους μύες και τους συνδέσμους για μεγάλο χρονικό διάστημα.
3) Κινητικές διαταραχές. Δεδομένου ότι ο μεσοσπονδύλιος δίσκος μπορεί να συμπιέσει όχι μόνο την αισθητήρια ρίζα αλλά και την κινητική ρίζα, είναι δυνατή η ανάπτυξη περιφερικής πάρεσης ή ακόμα και παράλυσης. Με διάφορους βαθμούς βλάβης, μπορεί να εμφανιστεί αδυναμία στα πόδια (π.χ. αδυναμία κατά την ανάβαση σκάλας στη μία πλευρά) και αδυναμία στο πόδι, οδηγώντας σε προβλήματα βάδισης.
Παρουσιάζεται απώλεια μυών και το ένα πόδι χάνει βάρος. Μια τέτοια αμιγώς κινητική, ανώδυνη διαταραχή είναι σπάνια και, αν αφεθεί απαρατήρητη, μπορεί να οδηγήσει σε αναπηρία.
4) Αισθητηριακές διαταραχές. Εμφανίζονται μαζί με τον πόνο και συχνά επιμένουν μετά τη λήξη του πόνου, αντί του πόνου. Εκδηλώνονται με μούδιασμα, μειωμένη ευαισθησία του δέρματος των ποδιών με τη μορφή «ρίγες», με τη μορφή κάθετων λωρίδων και αίσθηση «έρπουσας χήνας» στα δάχτυλα και τα πόδια.
- Όταν οι αυτόνομες ίνες είναι κατεστραμμένες, τα συμπτώματα μερικές φορές συνοδεύονται από υπεριδρωσία, κρύο δέρμα και μειωμένη ανάπτυξη μαλλιών και νυχιών.
Αυτά είναι τα πιο κοινά σημάδια επιπλεγμένης οσφυϊκής οστεοχόνδρωσης στην οσφυϊκή περιοχή. Υπάρχουν μεμονωμένα σύνδρομα, για παράδειγμα βλάβη στο εξωτερικό δερματικό νεύρο του μηρού, βλάβη της ιπποειδούς ουράς, επίκωνος, καθαρή ριζίτιδα ή σύνδρομο απειροειδούς - αλλά ακόμη και μια σύντομη περιγραφή θα έπαιρνε πολύ χρόνο.
Για τους ασθενείς, τα βασικά συμπτώματα που αναφέρθηκαν παραπάνω αρκούν για να κλείσουν ραντεβού με νευρολόγο. Πώς μπορείτε να «ανακουφίσετε την επιδείνωση με τα χέρια σας»; Πώς να αντιμετωπίσετε την οσφυϊκή οστεοχονδρωσία στο σπίτι;
Τι να κάνετε εάν επιδεινωθεί η οσφυϊκή οστεοχονδρωσία;
Η βάση κάθε θεραπείας είναι η ετιοτροπική θεραπεία (εξάλειψη της αιτίας) και η παθογενετική θεραπεία (επίδραση στους μηχανισμούς της νόσου). Συνοδεύεται από συμπτωματική θεραπεία.
Ο σπονδυλογενής πόνος (που προκαλείται από προβλήματα στη σπονδυλική στήλη) μοιάζει με αυτό:
- Η εξάλειψη της αιτίας είναι η εξάλειψη της πίεσης που ασκείται στη ρίζα του νεύρου από μια διόγκωση, κήλη ή σπασμωδικό μυ.
- Η επίδραση στους μηχανισμούς είναι η εξάλειψη των μυϊκών σπασμών, η αποκατάσταση της φλεβικής εκροής στους μύες, η εξάλειψη του οιδήματος της νευρικής ρίζας και η καταπολέμηση της φλεγμονής.
- Η εξάλειψη των συμπτωμάτων (καταπολέμηση πόνου, μούδιασμα, περιορισμένη κινητικότητα) γίνεται με την επιστροφή στο σημείο Νο. 2, αφού, για παράδειγμα, η εξάλειψη του οιδήματος και της φλεγμονής αποκαθιστά την κινητικότητα και ανακουφίζει από τον πόνο.
Εξαλείψτε τα εξογκώματα και τις κήλες
Συνήθως δεν είναι το σημείο εκκίνησης για τη θεραπεία του οξέος πόνου στην πλάτη. Σχεδόν πάντα, το σύνδρομο του πόνου αρχικά ανακουφίζεται, στη συνέχεια μετά από συνεδρίες μασάζ και θεραπεία από χειροπράκτη, όλα τα συμπτώματα εξαφανίζονται και δεν απαιτείται χειρουργική επέμβαση.
Με προοδευτική αδυναμία στα πόδια και έντονο, επίμονο πόνο για 2 μήνες, τίθεται το ζήτημα της χειρουργικής επέμβασης. Επιπλέον, η χειρουργική επέμβαση είναι απαραίτητη εάν υπάρχει σοβαρή συμπίεση του κεντρικού σωλήνα που περιέχει τον νωτιαίο μυελό ή την ιπποειδή ουρά.
Θεραπεία οσφυϊκής οστεοχονδρωσίας, φάρμακα
Η θεραπεία της οσφυϊκής οστεοχόνδρωσης και των επιπλοκών της περιλαμβάνει τα ακόλουθα μέτρα. Στην οξεία φάση (πρώτη ημέρα – δύο):
- Για να μειωθεί το πρήξιμο των μυών και της σπονδυλικής στήλης, ενδείκνυται μια δίαιτα χωρίς αλάτι και περιορισμός της πρόσληψης υγρών. Μπορείτε ακόμη να δώσετε ένα δισκίο ενός ήπιου καλιοσυντηρητικού διουρητικού.
- Συνιστάται η χρήση ημιάκαμπτου ορθοπεδικού κορσέ που προστατεύει τους μύες από την υπερβολική κίνηση.
- Από τις πρώτες μέρες, συνιστάται να τρίβετε θερμαντικές αλοιφές που περιέχουν ΜΣΑΦ και να εφαρμόζετε έμπλαστρα, για παράδειγμα σοβάδες «πιπεριού».
- Κατά την οξεία φάση, δεν μπορείτε να ζεστάνετε την πλάτη σας. Καθώς η φλεγμονή αυξάνεται, το πρήξιμο αυξάνεται. Επομένως, απαγορεύονται τα θερμαντικά μαξιλάρια. Μπορείτε να ζεσταθείτε αφαιρώντας τη δική σας θερμότητα (μάλλινο ιμάντα, θερμαντικές αλοιφές), που δεν την τροφοδοτούν από έξω, αλλά, αντίθετα, την απομακρύνουν από τα βάθη προς τα έξω.
- Στην οξεία φάση της οσφυϊκής οστεοχόνδρωσης, η βραχυπρόθεσμη θεραπεία μπορεί να πραγματοποιηθεί με ενδομυϊκές «ενέσεις» ΜΣΑΦ και μυοχαλαρωτικών. Αυτό θα βοηθήσει στην ανακούφιση από το πρήξιμο του νευρικού ιστού, στην εξάλειψη της φλεγμονής και στην ομαλοποίηση του μυϊκού τόνου.
Στην υποξεία φάση, αφού ξεπεραστεί ο μέγιστος πόνος, δεν θα πρέπει να γίνονται άλλες «ενέσεις» και θα πρέπει να δοθεί προσοχή σε ενισχυτικούς παράγοντες, για παράδειγμα σύγχρονα σκευάσματα βιταμινών της ομάδας «Β». Αποκαθιστούν αποτελεσματικά τη μειωμένη ευαισθησία, μειώνουν το μούδιασμα και την παραισθησία.
Τα φυσιοθεραπευτικά μέτρα συνεχίζονται, ήρθε η ώρα της άσκησης θεραπείας για την οστεοχονδρωσία της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Το καθήκον του είναι να ομαλοποιήσει την κυκλοφορία του αίματος και τον μυϊκό τόνο όταν το πρήξιμο και η φλεγμονή έχουν ήδη υποχωρήσει, αλλά ο μυϊκός σπασμός δεν έχει ακόμη υποχωρήσει εντελώς.
Οι ασκήσεις για την οσφυϊκή οστεοχονδρωσία της σπονδυλικής στήλης πρέπει να εκτελούνται σε «ζεσταμένους μύες» μετά από μια ελαφριά γενική προθέρμανση.
Ο πιο σημαντικός θεραπευτικός παράγοντας είναι η κίνηση και όχι ο βαθμός συστολής των μυών. Επομένως, για να αποφευχθεί η υποτροπή, η χρήση βαρών δεν επιτρέπεται. Χρησιμοποιείται ένα χαλάκι γυμναστικής και ένα ραβδί γυμναστικής. Με τη βοήθειά τους, μπορείτε να αποκαταστήσετε αποτελεσματικά την ελευθερία κινήσεων.
Το τρίψιμο αλοιφών και η χρήση του εμβολέα Kuznetsov συνεχίζεται. Παρέχονται κολύμπι, υποβρύχιο μασάζ, ντους Charcot. Στο στάδιο της υποχώρησης της έξαρσης, ενδείκνυνται φάρμακα για οικιακή μαγνητική θεραπεία και φυσιοθεραπεία.
Συνήθως η θεραπεία δεν διαρκεί περισσότερο από μία εβδομάδα, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις η οστεοχόνδρωση μπορεί να εκδηλωθεί με τόσο επικίνδυνα συμπτώματα που μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση και επειγόντως.
Επιπλοκές της οσφυϊκής οστεοχόνδρωσης της σπονδυλικής στήλης
Πρώτα απ 'όλα, μιλάμε για μια κατάσταση κατά την οποία μια κήλη δίσκου έχει γίνει ένα ανεξάρτητο θραύσμα και, αφού διεισδύσει στον κεντρικό σωλήνα, έχει σχηματίσει μια ελεύθερη απομόνωση. Εκεί μπορεί να συμπιέσει τα νεύρα της ιπποειδούς ουράς και να προκαλέσει ξαφνική (ακριβώς στο γυμναστήριο, μετά από οξύ επεισόδιο πόνου) σοβαρή αδυναμία ή παράλυση στα πόδια ή μούδιασμα στο περίνεο.
Μετά από λίγα λεπτά εμφανίζεται έντονος πόνος στα πόδια, μετά είναι πιθανή η αντανακλαστική κατακράτηση ούρων ή η εμφάνιση ακράτειας και αναπτύσσεται ανικανότητα. Αυτό συνέβη ως σύνδρομο ιπποειδούς ουράς ως επιπλοκή κήλης δίσκου. Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται επείγουσα παρέμβαση, αφαίρεση του βλεννογόνου και αποκατάσταση της λειτουργίας των νεύρων της ιπποειδούς ουράς με την αποσυμπίεσή τους.
Ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις εμφανίζονται και άλλες επιπλοκές. Με την αύξηση της ηλικίας εμφανίζονται πολλαπλές κήλες και εξογκώματα, εμφανίζεται οστεοπόρωση των σπονδύλων, η κινητικότητα απλώς μειώνεται σημαντικά και ο κίνδυνος οξείας οσφυαλγίας αυξάνεται. Τέτοιοι ασθενείς πρέπει να παίρνουν «αναρρωτική άδεια» αρκετές φορές το χρόνο και συχνά νοσηλεύονται σε σανατόρια.
Πρόγνωση θεραπείας
Η οστεοχόνδρωση της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, τα συμπτώματα και η θεραπεία της οποίας συζητήσαμε παραπάνω, είναι, όπως καταλάβαμε, σε μεγάλο βαθμό δεν είναι ασθένεια, αλλά απλώς μια εκδήλωση της αναπόφευκτης γήρανσης και της πρόωρης «συρρίκνωσης» των μεσοσπονδύλιων δίσκων.
Μπορεί η ανθρωπότητα να απελευθερωθεί εντελώς από την οσφυϊκή οστεοχόνδρωση; Αυτή η απάντηση μπορεί να απαντηθεί ναι, αλλά τότε θα πρέπει να κυριαρχήσουμε σε ένα διαφορετικό στυλ κίνησης: να περπατάμε στα τέσσερα όλη μας τη ζωή ή, όπως ο Ιχθύανδρος, να κολυμπάμε στα βάθη του ωκεανού και να κινούμαστε συνεχώς στο νερό από την παιδική ηλικία. Στη συνέχεια εξαφανίζεται το αξονικό, στατικό φορτίο στους μεσοσπονδύλιους δίσκους και μαζί του τα σημάδια της «χονδρωσίας». Αλλά θα προκύψει ένα άλλο πρόβλημα: στο νερό, μια τόσο ισχυρή δομή θα γίνει απλώς περιττή και θα αρχίσει να αλλάζει μέχρι να εξαφανιστεί ή να μειωθεί σημαντικά.
Όσο για την προσωπική, ατομική πρόγνωση της οστεοχονδρωσίας, όλα εξαρτώνται από το πότε το άτομο «αποφάσισε να συνέλθει». Εάν αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει έντονη καταστροφή των μεσοσπονδύλιων δίσκων, εξογκώματα, κήλες και παραμορφώσεις, με υγιεινό τρόπο ζωής και υγιεινή, με σωματική δραστηριότητα, μπορεί να εμφανιστούν προβλήματα με το κάτω μέρος της πλάτης μέχρι τα βαθιά γεράματα.
Στην ίδια περίπτωση, εάν υπάρχει ήδη ένα «καυτό σημείο» στην οσφυϊκή περιοχή, για παράδειγμα, με τη μορφή κήλης, που συμπιέζει περιοδικά τη νευρική ρίζα, το άτομο πρέπει να δώσει ιδιαίτερη προσοχή σε δυσάρεστες στροφές, σωματική άσκηση, ακατάλληλη άρση βαρών και εποχιακή υποθερμία, που συνήθως οδηγούν σε έξαρση της οστεοχονδρωσίας του sp.